مساعى و كوشش‌هائى هم كه در هند براى تبليغات مذهبى به عمل آمد قابل بسى توجه بوده كه نتايج آن حتى امروز هم ظاهر و آشكار مىباشد « 1 » . آورده‌اند كه در اثناء قرن ششم يكنفر اسقف ايرانى موسوم به ايون « 2 » بلندن رفت و در آن‌جا به تبليغ مذهب مسيح پرداخت ، چنان كه در 1001 ميلادى يكنفر كاشتكار در هنتنگدون شائر « 3 » جسد او را بطور معجزآسائى كشف كرده و كليسائى هم بيادگار آنمرد مقدس ساخته شد كه نامش كليساى سن‌ايوى « 4 » بنام خود او بوده است و به نظر نگارنده اين اول ارتباطى است كه بين ايران و انگلستان پيدا شده است و ديگر در همان زمان يكنفر معروف به هرمزداز « عطيهء الهى » پاپ انتخاب شده و جاى ترديد نيست كه اين اولين وسيلهء ارتباط بين ايران و اروپا را فراهم ساخته است . خصايل نوشيروان و كارهاى او انوشيروان عادل در تاريخ ايران تا آن جائى كه بر ايرانيان معلوم است بيشك بزرگترين پادشاه ايران بشمار ميآيد و اين از آنجاست كه آنها بطوريكه در سابق اشاره شده است از كارهاى كوروش كبير و داريوش يا ساير شاهان مملكتشان قبل از سلسلهء ساسانى بى خبر ميباشند . صفات او هويدا است كه آميخته با قدرت و عدالت هردو بود و اين در مشرق‌زمين مطلوب و پسنديده است . در آنجا مردم رافت و مهربانى پادشاه خودشان را كه آميخته با كفايت و قدرت نباشد تحقير ميكنند . اما كارهاى او كه در فصل آتى به تفصيل ذكر خواهد شد از جمله يكى ترتيب مالياتى است ارضى در نقد كه از روى دقت درجه‌بندى شده و با اين صورت تمام اراضى مزروع را مرتبا هرسال اندازه گرفته و محصولات را تخمين ميكردند و ديگر ارتش ثابت منظم و با حقوق معين تشكيل داده سوءاستفاده و تجاوزاتى كه بود حتى بنام اشخاصى جيره و حقوق ميگرفتند كه اصلا وجود نداشتند از تمامى اينها جلوگيرى كرد ، سوءاستفاده‌هاى مزبور هنوز در ايران جريان دارد منتها كمتر است .

--> ( 1 ) - « طلوع جغرافياى جديد » جلد اول صفحات 211 - 223 ( مؤلف ) . ( 2 ) - Ivon . ( 3 ) - Huntingdonshire . ( 4 ) - « كلمات و مواضع » تاليف ( Isaac Taylor ) صفحه 231 ( مؤلف ) .